De politieke discussie over gewasbescherming verschuift zichtbaar. In het Kamerdebat over de EU Omnibus stonden biologische en laagrisicomiddelen nadrukkelijker centraal als onderdeel van de oplossing. Wat betekent dat voor de toelating van biocontrol in Europa?
De Tweede Kamer debatteerde op 12 mei over het Europese voorstel voor vereenvoudiging van de voedsel- en gewasbeschermingswetgeving: het Food & Feed Safety Simplification Omnibus-pakket. Vanuit Artemis was dit een belangrijk debat om te volgen, omdat het direct raakt aan de beschikbaarheid van biologische gewasbescherming en laagrisicomiddelen voor boeren en telers.
Wat opviel, was dat het debat minder draaide om de tegenstelling tussen “middelen behouden” en “middelen verbieden”. In plaats daarvan ontstond een bredere discussie over de inrichting van het toelatingssysteem zelf. Meerdere fracties spraken zich uit voor meer differentiatie op basis van risicoprofiel en voor een snellere beoordeling van biologische en laagrisicomiddelen.
Daarmee krijgt biocontrol een duidelijkere plek binnen het politieke debat over de toekomst van gewasbescherming, als onderdeel van de route naar weerbare teeltsystemen en verduurzaming van de land- en tuinbouw.
Meer aandacht voor een aparte route voor biocontrol
Tijdens het debat werd meerdere keren gesproken over een versnelde beoordelingsroute voor biologische en laagrisicomiddelen. CDA-Kamerlid Joris Lohman pleitte in zijn maidenspeech expliciet voor een aparte snelle toelatingsprocedure op basis van risicoprofiel. Ook andere fracties verwezen naar de noodzaak om beter onderscheid te maken tussen chemische middelen en biologische oplossingen.
De staatssecretaris verwees daarbij naar het Nederlandse “groene loket” van het Ctgb als mogelijk voorbeeld voor Europa. Tegelijk werd ook duidelijk dat de huidige Europese definitie van “biocontrol” nog onvoldoende scherp is. In het huidige voorstel vallen namelijk ook stoffen onder de definitie die qua risicoprofiel niet passen bij de bedoeling van een green lane voor biologische oplossingen.
Voor Artemis is juist die afbakening essentieel. Een werkbaar systeem vraagt om een heldere definitie van biocontrol, waarbij biologische oplossingen worden beoordeeld op een manier die aansluit bij hun aard en toepassing in weerbare teeltsystemen. Dat sluit aan bij de bredere visie van Artemis op plantgezondheid en Integrated Crop Management, waarin biologie, technologie en weerbaarheid samenkomen.
Discussie over herbeoordeling en respijtperiode
Naast de green lanes draaide het debat om twee andere belangrijke onderdelen van het voorstel. De Europese Commissie wil overstappen van vaste periodieke herbeoordelingen naar een meer risicogestuurd systeem. Daarover liepen de politieke opvattingen uiteen. Een deel van de Kamer steunt een systeem dat sterker stuurt op daadwerkelijke risico’s en signalen uit de praktijk, terwijl andere partijen vasthouden aan vaste herbeoordelingsmomenten vanuit het voorzorgsbeginsel.
Daarnaast was er brede kritiek op het voorstel om de respijtperiode voor middelen die al als schadelijk zijn beoordeeld te verlengen van anderhalf naar drie jaar. Vrijwel de gehele Kamer sprak zich daartegen uit. Ook de staatssecretaris gaf aan deze maatregel niet te steunen in de Europese onderhandelingen.
Wat Artemis hierin ziet
Voor Artemis bevestigt het debat dat de discussie over gewasbescherming steeds meer richting systeemdenken beweegt. Dat sluit aan bij de missie van Artemis om de overgang naar weerbare teelten met biologie als basis te versnellen.
De praktijk laat al langer zien dat biologische bestrijding, biostimulanten en technologie steeds vaker onderdeel worden van geïntegreerde teeltsystemen. Tegelijk lopen wet- en regelgeving nog regelmatig achter op die ontwikkeling. Artemis vraagt daarom al langer om een toelatingssysteem dat beter aansluit op biologische innovatie, met voldoende beoordelingscapaciteit, passende expertise en een proportionele beoordeling van biocontrol.
De komende maanden wordt hierover verder gesproken in Den Haag en onderhandeld in Brussel. Artemis blijft actief in gesprek met Kamerleden, ministeries en Europese partners.
📄 Position paper Artemis ingebracht bij woordvoerders
Ter ondersteuning en voorbereiding van het debat heeft Artemis voorafgaand aan het commissiedebat een position paper aangeboden aan de woordvoerders van de verschillende fracties. Daarin zijn de belangrijkste aandachtspunten vanuit de praktijk van biocontrol en weerbare teeltsystemen uiteengezet.
Het debat liet zien dat verschillende onderdelen van deze inzet herkenbaar terugkwamen in de politieke discussie. Met name de oproep voor een apart en proportioneel toelatingskader voor biologische en laagrisicomiddelen, de aandacht voor green lanes en het belang van een heldere definitie van biocontrol werden door meerdere fracties benoemd.
Voor Artemis onderstreept dit dat de discussie over biocontrol zich verder ontwikkelt tot een breder beleidsvraagstuk over innovatie, weerbaarheid en de inrichting van het Europese toelatingssysteem.
📥 Position paper - Food & Feed Safety Simplification Omnibus
PDF | 1 pagina | 11 mei 2026
