WAGENINGEN – Op 28 mei 2026 hield de Koninklijke Nederlandse Plantenziektekundige Vereniging (KNPV) een drukbezochte bijeenkomst met als thema Bodemweerbaarheid. Ruim 150 professionals en studenten op het gebied van plantgezondheid namen deel. Bodemweerbaarheid speelt een grote rol in de gezondheid van planten. De bodem en het bodemleven van een bepaald perceel bepalen in belangrijke mate of een plant die daar groeit meer kans heeft om ziek te worden, of juist weerbaarder is tegen bepaalde ziekteverwekkers. Dit systeem is vergelijkbaar met de werking van het microbioom in de darm bij de mens.
Vijf sprekers uit fundamenteel onderzoek, praktijkonderzoek, bedrijfsadvisering en toelevering gaven diverse voorbeelden en gingen onder andere in op de volgende vragen: hoe en waardoor wordt bepaald of een perceel een goede ziektewering heeft? Wat kunnen we leren over bodemweerbaarheid vanuit de glastuinbouw, al dan niet op substraat? Kun je claimen dat een middel zorgt voor een betere bodemweerbaarheid en plantgezondheid? En aan welke knoppen kan een teler draaien om de bodemweerbaarheid van zijn percelen te verhogen?
Microbioom in de bodem
Aan het einde van de middag werd geconcludeerd dat er steeds meer kennis uit wetenschappelijk en praktijkonderzoek beschikbaar komt en dat we iets meer begrijpen van de systemen achter bodemweerbaarheid. Desalegn Etalo (assistant professor Fytopathology, Wageningen University & Research) voorziet dat we steeds beter zullen snappen hoe planten beschermende microbioomgemeenschappen aantrekken, in stand houden en doorgeven aan volgende generaties. Ook voorziet hij dat we deze kennis in de toekomst steeds gerichter kunnen inzetten.
Postdoctoraal onderzoeker bodemwetenschappen (WUR) Robbert van Himbeeck pleitte ervoor om niet zozeer te focussen op de aanwezigheid van individuele antagonisten in de bodem, maar meer op het vinden van condities die vestiging en activiteit stimuleren.
Ook in de glastuinbouw zijn bodem- en substraatweerbaarheid belangrijke onderdelen van een weerbaar teeltsysteem. Volgens Marta Streminska (onderzoeker microbiële ecologie, Business Unit Glastuinbouw, WUR) krijgt dit steeds meer aandacht en is het de kunst om het te combineren met andere maatregelen voor een geïntegreerde aanpak.
Bodemweerbaarheid in de praktijk
Hoewel er de laatste jaren wel het een en ander in beweging is gezet, blijft toepassing in de praktijk nog moeilijk. Dat heeft niet alleen met de kosten te maken. Ook voor een teler of adviseur is toepassing lastiger, omdat er geen eenduidige handleiding bestaat zoals bij toepassing van een chemisch gewasbeschermingsmiddel. Toch kan bodemweerbaarheid verbazingwekkend effectief zijn, zoals Pier Oosterkamp, technisch directeur ECOstyle, liet zien. Het draait volgens hem om het stimuleren en verbeteren van het microbioom rond de plantenwortels, met een grotere en gezondere plant tot gevolg. Hierbij moet niet alleen worden gekeken naar schimmels en bacteriën, maar vooral ook naar protozoa. Tot slot gaf Thea van Beers, kenniscoördinator bij Agrifirm, uitleg over het online Handboek Bodembiologie en ziektewering, dat afgelopen jaar is uitgebracht en waarin veel praktische handreikingen te vinden zijn.
Meer over deze bijeenkomst en over de presentaties van de verschillende sprekers is te vinden op de KNPV-website.
Er was veel belangstelling voor de KNPV-bijeenkomst over Bodemweerbaarheid op 28 mei 2026 (foto: KNPV).