Helma Verberkt bracht het Artemis-perspectief in op het Foodlog-congres over het pesticidenconflict.
Op 18 juni organiseerde Foodlog samen met Bayer Crop Science, Artemis en Schulp het congres Zo los je het pesticidenconflict op. Met een puntpaprika, een appel en bloemen maakte Helma Verberkt, directeur Artemis, direct zichtbaar waar het debat over gaat: de volle breedte van de Nederlandse land- en tuinbouw - van open teelt tot glastuinbouw, van voedselproductie tot sierteelt. Haar centrale boodschap: maak voortgang transparant en meetbaar, dan kun je rekenschap afleggen en vertrouwen opbouwen.
Biologische oplossingen als basis van weerbare teeltsystemen
De toekomst van gewasbescherming zit voor Artemis niet in één afzonderlijk middel, maar in het samenspel van drie bouwstenen: sterke gewassen, biologische oplossingen als basis, en techniek die dit ondersteunt. Biologische bestrijders, biologische middelen, biostimulanten, monitoring, data en gerichte toepassing versterken elkaar wanneer ze onderdeel zijn van één systeemaanpak. Dat is precies het ICM-model dat Artemis-leden in de praktijk brengen.
Brede groep, gedeeld doel - verdeeld over tempo en kosten
Het congres bracht zeven sprekers bijeen met uiteenlopende posities: een fruitteler met dertig jaar geïntegreerde teelt, een ecoloog, een onafhankelijk onderzoeker, de NVWA, Albert Heijn, Bayer Crop Science en Artemis. Wat hen verbond: nagenoeg iedereen wil minder afhankelijkheid van chemie, gezonde teeltsystemen en een levensvatbare land- en tuinbouw. De tegenstellingen zaten niet in het doel, maar in tempo, kostenverdeling en wie de transitie naar buiten mag uitleggen.
Fruitteler Pieter Vernooij stelde de vraag die de zaal bleef naklinken: "Wanneer is genoeg genoeg?" Hij verwees daarmee naar telers die al decennia werken aan reductie, maar het gevoel hebben dat erkenning uitblijft. NVWA-vertegenwoordiger José van Bijsterveldt was openhartig over de grenzen van handhaving: naleving is structureel niet goed te noemen en toezicht alleen lost het systeem niet op.
Plan voor een nieuwe governance van gewasbescherming
Onderzoeker en systeemdenker Hans Blonk presenteerde een architectuur voor een milieuzorgsysteem naar HACCP-model: geen nieuw instrument, maar een universele bovenlaag die bestaande meetsystemen verbindt. Kern is een plan-do-check-act-cyclus met meetbare kritische milieudoelen gericht op ecotoxiciteit, kwaliteit oppervlaktewater, bodemleven, luchtkwaliteit, residu etc. Door met elkaar vast te stellen welke kritische milieudoelen gerealiseerd moeten worden en één manier van meten te definiëren kan vertrouwen groeien vanui de diverse geledingen. Hij stelde een publiek-private autoriteit gewasbescherming voor met NGO-toezicht - om het dossier uit de politieke arena te halen en terug te brengen naar vakinhoudelijke besluitvorming.
Helma Verberkt benadrukte in haar slotbijdrage dat Artemis hierin dezelfde lijn ziet: geen nieuw systeem bouwen, maar bestaande systemen slim verbinden. Met harde ondergrensvoorwaarden: het toelatingsproces voor biologische middelen moet sneller - anders verschuift innovatie naar andere continenten.
Drie open punten voor het convenant-traject
Het congres maakte helder welke vragen nog onbeantwoord zijn op het gebied van gewasbescherming. Hoe realiseren wij versnelling en implementatie van biologische oplossingen? Wie financiert het vangnet voor telers bij verdere verduurzaming? Welke instantie krijgt het mandaat voor een autoriteit gewasbescherming? En hoe wordt importvoedsel betrokken bij een level playing field? Dit zijn precies de punten waar Artemis in het convenant-traject op inzet.