Europese telers en boeren worden gevraagd om steeds duurzamer te produceren, het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen en tegelijkertijd productief en economisch weerbaar te blijven. Biologische alternatieven kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Toch duurt het volgens Peter Maes vaak nog acht tot tien jaar voordat dergelijke oplossingen daadwerkelijk beschikbaar komen voor de praktijk.
Peter Maes is Sustainability Director bij Koppert en voorzitter van Artemis. In een opiniebijdrage voor HortiDaily gaat hij in op de toekomst van biologische gewasbescherming in Europa en de kansen die de voorgestelde Europese Omnibus-regelgeving volgens hem biedt om toelatingsprocedures beter te laten aansluiten op biologische oplossingen.
Kans om regelgeving te moderniseren
Een nieuw voorstel van de Europese Commissie binnen het Omnibus-pakket voor gewasbescherming beoogt de toelatingsprocedures voor biologische gewasbeschermingsmiddelen te moderniseren. Daarbij moeten de Europese eisen op het gebied van milieu, gezondheid en voedselveiligheid behouden blijven.
Volgens Maes is een meer op biologische producten toegesneden toelatingsprocedure nodig, omdat deze producten doorgaans andere risicoprofielen hebben dan conventionele synthetische gewasbeschermingsmiddelen.
Dat is volgens hem extra relevant nu de landbouw te maken heeft met veranderende klimaatomstandigheden, hogere verwachtingen op het gebied van milieu en een toenemende aandacht voor voedselzekerheid en een weerbare voedselproductie.
Biologische oplossingen worden al breed toegepast
In Nederland is biologische gewasbescherming volgens Maes al lang geen experimenteel alternatief meer. Met name in de glastuinbouw worden natuurlijke vijanden en van nature voorkomende micro-organismen op grote schaal ingezet om ziekten en plagen te beheersen en de afhankelijkheid van conventionele chemische gewasbescherming te verminderen.
De Nederlandse praktijk laat daarmee zien dat productiviteit en verduurzaming samen kunnen gaan. Tegelijkertijd bestaat er volgens Maes behoefte aan meer biologische alternatieven, terwijl deze producten nog worden geconfronteerd met toelatingsprocedures die oorspronkelijk zijn ontwikkeld voor conventionele chemische middelen.
Ook verwijst hij naar Brazilië, waar de toelating van een biologisch gewasbeschermingsproduct volgens hem ongeveer twee jaar duurt en biologische alternatieven onder meer in soja, maïs en suikerriet steeds vaker worden toegepast.
Duurzaamheidsdoelen vragen om werkbare alternatieven
Maes verwijst daarnaast naar de EU Strategic Dialogue on the Future of Agriculture. Daarin kwamen boeren, wetenschappers, milieuorganisaties, consumenten en vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven samen. Een van de conclusies was dat duurzaamheidsdoelstellingen niet kunnen worden bereikt zonder effectieve en schaalbare alternatieven voor boeren en telers. Biologische gewasbescherming werd daarbij expliciet als onderdeel van de oplossing benoemd.
Volgens Maes gaat het daarbij niet alleen om milieu. Ook concurrentiekracht, weerbaarheid en voedselzekerheid spelen een rol.
Biocontrol niet laten ondersneeuwen in bredere discussie
Rond het Europese Omnibus-voorstel bestaat ook kritiek, met name op onderdelen die betrekking hebben op conventionele synthetische gewasbeschermingsmiddelen. Maes benadrukt dat deze zorgen serieus moeten worden besproken, onder meer als het gaat om milieubescherming, toezicht en de toekomstige rol van conventionele middelen.
Tegelijkertijd waarschuwt hij ervoor dat de discussie over deze onderdelen niet ten koste moet gaan van maatregelen die de toegang tot biologische alternatieven kunnen versnellen.
Volgens Maes hoeven hoge standaarden en snellere innovatie niet tegenover elkaar te staan. Europa kan hoge eisen blijven stellen aan milieu, gezondheid en voedselveiligheid en tegelijkertijd werken aan een efficiëntere toelating van biologische innovaties.
Lees het oorspronkelijke artikel
Dit nieuwsbericht is gebaseerd op de opiniebijdrage van Peter Maes, Sustainability Director bij Koppert en voorzitter van Artemis, die op 9 september 2026 is gepubliceerd door HortiDaily.
