Biostimulanten en (blad)meststoffen vullen elkaar aan in de teelt, elk vanuit een eigen functie. Wat onderscheidt deze productgroepen en wat betekent dat voor de praktijk?
Biostimulanten worden steeds vaker een essentieel onderdeel van duurzamere teeltsystemen. Tegelijkertijd bestaat er nog regelmatig onduidelijkheid over de positie van biostimulanten ten opzichte van gewasbeschermingsmiddelen en (blad)meststoffen. Een goed begrip van deze verschillen is belangrijk, niet alleen voor producenten en adviseurs, maar ook voor telers die met deze producten werken.
Het onderscheid tussen gewasbeschermingsmiddelen en biostimulanten is inmiddels voor veel mensen bekend. Gewasbeschermingsmiddelen zijn bedoeld om schadelijke organismen te bestrijden, af te weren of te beheersen. Biostimulanten richten zich juist op het ondersteunen van natuurlijke processen in plant en bodem. Zij kunnen bijvoorbeeld bijdragen aan een efficiëntere benutting van nutriënten, een betere tolerantie voor droogte- of hittestress of een verbeterde beschikbaarheid van voedingsstoffen in de wortelzone. Biostimulanten hebben daarmee een andere functie en juridische positie dan gewasbeschermingsmiddelen.
Een eigen categorie binnen de bemestingsproducten
Minder bekend is dat biostimulanten juridisch veel nauwer verbonden zijn met meststoffen dan met gewasbeschermingsmiddelen. Onder de Europese Meststoffenverordening zijn biostimulanten namelijk opgenomen als een specifieke categorie van bemestingsproducten. Daarmee heeft de wetgever erkend dat deze producten een rol spelen binnen het nutriënten- en bodemmanagement, ook al is hun primaire functie niet het leveren van voedingsstoffen aan de plant.
Binnen de bemestingsproducten vormen biostimulanten een afzonderlijke categorie naast meststoffen. Traditionele meststoffen hebben als hoofddoel het aanvoeren van essentiële voedingsstoffen zoals stikstof, fosfor, kalium en sporenelementen. De functie van een meststof is daarmee het leveren van voedingsstoffen aan de plant. Biostimulanten stimuleren de voedingsprocessen van de plant, onafhankelijk van het nutriëntengehalte van het product. Het gaat daarbij niet om de hoeveelheid aangevoerde nutriënten, maar om het verbeteren van de manier waarop plant en/of bodem daarmee omgaan.
Samenstelling, werking en claims bepalen de positie
In de praktijk raken beide productgroepen elkaar echter steeds vaker. Sommige biostimulantproducten bevatten bijvoorbeeld kleine hoeveelheden nutriënten, terwijl bepaalde meststofproducten aanvullende componenten bevatten die een stimulerend effect kunnen hebben op plantgroei of nutriëntenbenutting. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen naar de samenstelling van een product te kijken, maar ook naar de beoogde werking en de claims die eraan worden verbonden. Die bepalen uiteindelijk onder welk wettelijk kader een product valt.
Voor Artemis en haar leden onderstreept deze ontwikkeling het belang van heldere definities en goede kennisoverdracht. Biostimulanten hebben een eigen functie naast gewasbeschermingsmiddelen en (blad)meststoffen. Zij vormen een eigen categorie van innovatieve teeltoplossingen die gericht is op het versterken van de natuurlijke processen van plant en bodem. Naarmate de landbouw verder evolueert richting efficiënter gebruik van nutriënten, water en andere hulpbronnen, zal een goed begrip van deze positie alleen maar belangrijker worden.
Fotos: Soiltech